Engelli aylığı ve sürekli iş göremezlik geliri adı altında...

Engelli aylığı ve sürekli iş göremezlik geliri adı altında aylık ve gelir bağlıyor

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK),çalışamayacak durumda olan sigortalılara malûl aylığı, engelli aylığı ve sürekli iş göremezlik geliri adı altında aylık ve gelir bağlıyor.

17 Şubat 2021 - 20:17 - Güncelleme: 03 Mart 2021 - 03:12

SGK'nın ödediği malul aylığı, engelli aylığı ve devamlı iş göremezlik kazancını birer birer anlatalım. Malûl aylığı, çalışırken ağır rehabilitasyon gerektiren hastalık geçirenlere ödeniyor. Sigortalı olarak çalışmaya başlamadan evvel engelli olan bireylere malûl aylığı bağlanmıyor ama daha erken emekli olmalarına imkân sağlanıyor. İş kazası ve meslek hastalığı sonucu çalışma gücünü en az yüzde 10 kaybedenlere de sürekli iş göremezlik geliri bağlanıyor. Bunların her birinin koşulları farklı. Üzerinde durmak istediğimiz konu ise malûl aylığı. Erkekler askerlik sürelerini, kadınlar doğum sonrası çalışmadıkları süreleri ve ücretsiz izin günlerini borçlanabiliyor.

BAKIMA MUHTAÇSA

Malulen emekli olabilmek için çalışma gücü kaybında dikkate alınan rahatsızlıkların ilk kez sigortalı olunan tarihten sonra başlamış olması gerekiyor. Malül kişinin en az 10 yıl sigortalı olması da aranan diğer bir şart. Başkasının bakımına muhtaç derecede durumu ağır olan hastalarda 10 yıllık sigortalılık süresine bakılmıyor. Ancak, en az 1800 gün prim ödemeleri isteniyor.

EKSİK GÜN BORÇLANMA İLE TAMAMLANABİLİYOR

Prim günü 1800'ün altında olanlar, eğer varsa borçlanabilecekleri günleri borçlanmak suretiyle eksik günlerini tamamlayabiliyor. Erkekler askerlik sürelerini, kadınlar doğum sonrası çalışmadıkları süreleri ve ücretsiz izin günlerini borçlanabiliyor.


MALULLÜK AYLIĞI NASIL HESAPLANIR?

Malûllük aylığı, esnaf (4/b) ve memurlarda (4/c) prim gün sayısı 9000 günden az ise 9000 gün üzerinden; 9000 gün ve daha fazla ise toplam prim ödeme gün sayısı üzerinden bağlanıyor.

İşçi (4/a) statüsünde çalışanlarda prim gün sayısı 7200 günden az ise 7200 gün üzerinden; 7200 gün ve daha fazla ise toplam prim ödeme gün sayısı üzerinden hesaplanıyor. Kişi başka birinin sürekli bakımına muhtaç ise aylık bağlama oranı 10 puan artırılıyor.

Örneğin, 1800 gün prim ödemiş bulunan bir işçiye malûl aylığı bağlanırken, yirmi yıl, yani 7200 gün prim ödemiş kabul ediliyor. Ama işçinin primi 8 bin gün ise aylık bu prim günü üzerinden bağlanıyor.

MALUL AYLIĞI BAĞLANANLAR ÇALIŞMAYA BAŞLARSA AYLIKLARI KESİLİR Mİ?

Sonradan çalışmaya başlayanların malûllük aylığının kesilip kesilmemesi, sigortalının statüsü, aylığın 2008 ekim öncesi veya sonrasında bağlanması, sigortalı olarak ilk defa çalışmaya 2008 ekim öncesi veya sonrasında başlanması gibi durumlara bağlı olarak farklı kurallara tabi.

Genel olarak 2008 ekim öncesinde bağlanan aylıklar ile ilk defa çalışmaya 2008 ekim öncesi başlayan işçi (4/a) statüsünde olanların malûl aylıkları, bu statüde çalışmaya başladıklarında kesiliyor. Aynı kişiler BAĞ-KUR'a tabi bir işte veya kamuda çalışırlarsa malûl aylıkları kesilmiyor. İlk defa çalışmaya 2008 ekim ayı ve sonrasında başlayan işçi, memur ve esnafın malûl aylığı ise hangi statüde çalışırlarsa çalışsınlar genel olarak kesiliyor.

BAŞKASININ SÜREKLİ BAKIMINA MUHTAÇ OLMA KRİTERLERİ NELER?

Sigortalıların başka birinin sürekli bakımına muhtaç olduğu durumlar mevzuatta şöyle düzenleniyor:

Her iki kol ve bacak felci

İki bacakta felç

Vücudun sol ya da sağ yarısında felç

Ruh sağlığı kliniğinde kalmayı gerektiren psikotik hastalıklar

İki gözde yüzde 100 görme kaybı

İki elin kaybı

Bir kolun omuzdan ve bir bacağın kalçadan kaybı

Her iki bacağın alttan en az 1/3'ünün kaybı

Ağır beslenme bozuklukları

Yardımcı solunum cihazlarına sürekli bağımlılık

Giyinme, beslenme, fonksiyonel mobilite, bağırsak ve mesane bakımı, kişisel hijyen ve tuvalet ihtiyaçları gibi günlük yaşam aktivitelerinin sağlanamaması.


HANGİ HASTALIKLAR İÇİN MALUL AYLIĞI BAĞLANIYOR?

Malûliyet aylığı bağlanmasını gerektiren hastalıklar şöyle:

– Kanser (Baş ve boyunun yumuşak dokusu, cilt, lenfoma, lösemi, multipl myelom, tükrük bezleri, tiroid bezi, meme, sinir sistemi, akciğer, mide, ince ve kalın barsak, karaciğer, safra kesesi, safra yolları, pankreas, böbrek, mesane, genital yollar, prostat, testis, penis kanserleri)
– Epilepsi
– Demans
– Beyin tümörleri
– Parkinson sendromu
– Serebral palsi
– Multiple Skleroz (MS)
– Zeka gerilikleri (IQ 50 ve altı)
– Şizofreni
– Bipolar bozukluk
– Görme azlığı
– Retina kanamaları
– Yardımsız ayakta durmayı engelleyen denge bozuklukları ile birlikte işitme kaybı
– Anemi
– Kol, bacak gibi organ kaybı
– Behçet hastalığı
– Gastrointestinal kanamalar
– Karaciğer sirozu
– Karaciğer nakli
– Kalp yetmezliği
– Kalp kapak hastalıkları
-Endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları
- Solunum sistemi hastalıkları
– Kalp nakli
– Böbrek nakli
– Akciğer nakli
– Tüberküloz
– AIDS

22 BİN LİRANIN ÜSTÜNÜ İADE ALABİLİRSİNİZ

Prim iadesinde istisnai bir durum var; o da, aynı anda, birden fazla işyerinde çalışanlar da iade hakkından yararlanabiliyor. Aynı anda birden fazla işte çalışan bir kişi, ödediği primler toplamı prime esas kazancın üst sınırını –ki, bugün için bu rakam 22.072 lira- aşarsa, aşan kısmı sigortalıya iade edilir.

Yani, primler toplamı 22.072 lirayı aşarsa aşan tutarın işçi payı, çalışana SGK tarafından iade edilir; işveren payı ise iade edilmez. Kendi adına çalışanlar, yani Bağ-Kurlular ise ödedikleri yaşlılık, ölüm ve malullük primlerini iade alabilir. Bu kapsamda SGK, geçmiş yıllara ait primleri, güncelleme katsayısı ile hesaplayıp, öder.

Kaynak: Haberler.com
Bu haber 1946 defa okunmuştur.

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR x
Ağustos ayı evde bakım maaşı ne zaman yatar ?
Ağustos ayı evde bakım maaşı ne zaman yatar ?
 %60 engelli kız çocuğum var evde bakım parası almak için ne yapmalıyız?
%60 engelli kız çocuğum var evde bakım parası almak için ne...